NgườiLàngCốm

TỦ LƯU BÀI VIẾT CỦA NLC ĐÃ ĐĂNG TRÊN CÁC TRANG MẠNG: QUÊ CHOA, TRANG ĐẶNG XUÂN XUYẾN, VĂN NGHỆ QUẢNG TRỊ, VĂN TUYỂN, VĂN ĐÀN VIẾT, THẠCH ĐÀ, THUỶ ĐIỀN (CHLB ĐỨC) NHÀ VĂN LÊ XUÂN QUANG (CHLB ĐỨC), CHU VƯƠNG MIỆN (HOA KỲ), NGƯỜI BẠN ĐƯỜNG (CHLB NGA), HẢI NGOẠI PHIẾM ĐÀN, BẠN VĂN NGHỆ (HOA KỲ) VÀ CÁC BÀI HAY TRÊN MẠNG ĐỂ ĐỌC LẠI.

Thứ Bảy, 2 tháng 6, 2018

BÀI CỦA DƯƠNG NINH NINH (1)

Dương Ninh Ninh là một cây bút trẻ (1995) mới xuất hiện trên các trang mạng từ giữa năm 2016, rất thân với tôi và hai nhà thơ Nguyễn Khôi, Đặng Xuân Xuyến. Gần cuối năm 2017, Dương Ninh Ninh về nhà chồng bên Thâm Quyến và tạm thôi viết mạng để gánh giang sơn nhà chồng.

Biết tôi sẽ mở Blog Nguoilangcom để lưu giữ các bài cũ, Dương Ninh Ninh nói nhờ tôi lưu hộ cô mấy bài đã viết để làm kỷ niệm.

MẤY CẢM NHẬN VỀ THƠ NGUYỄN KHÔI 4 THÁNG ĐẦU NĂM 2016 - Tác giả: Dương Ninh Ninh (Sài Gòn)

Đặng Xuân Xuyến Thứ Năm, tháng 5 05, 2016 Leave a Comment

(Nhà thơ Nguyễn Khôi)

MẤY CẢM NHẬN VỀ THƠ NGUYỄN KHÔI

4 THÁNG ĐẦU NĂM 2016

Kể từ sáng tác đầu tay mà nay tác giả còn nhớ là bài thơ “Sông Thao” viết hồi học lớp 9 hệ phổ thông 10 năm, đã đăng báo VĂN của Hội Văn nghệ Việt Nam số 37 năm 1957, đến nay Nguyễn Khôi đã có 60 năm thơ góp với đời, một lục thập hoa giáp thơ với hàng trăm bài, thật đáng nể trọng.

Là lớp tuổi con cháu bác Nguyễn Khôi, tôi chưa có đủ thời gian đọc hết thơ của bác và cũng không có năng lực phẩm bình gì về thơ văn nên ở đây tôi chỉ nêu vài cảm nhận rất giới hạn khi đọc những bài thơ gần đây nhất của bác như đã nêu trong nhan đề trên..

Trước hết, đọc thơ Nguyễn Khôi viết trong 4 tháng đầu năm 2016 này, ta có cảm giác đó là những thiên ký sự bằng thơ. Cảm nhận này càng rõ nét khi ta nhìn vào tên các bài thơ xếp theo thứ tự thời gian. Gần 40 bài, nhiều quá nên chỉ xin chỉ bày ra những bài thơ Nguyễn Khôi viết trong tháng 1/2016:

11/01: Hà Nội Chạp này không có mùa đông

12/01: Viếng nhà văn Thái Doãn Hiểu

14/01: Viếng nhà thơ Văn Sửu

20/01: Viếng cụ rùa hồ Gươm

24/01: Hà Nội – Rét 6 độ C

25/01: Ba vì tuyết trắng

27/01: Sớm mai ngó xuống

28/01: Sài Khao ơi Sài Khao

29/01: Trời ấm lên rồi

9 bài thơ trong vòng 1 tháng mà trong đó lại có những bài liền kề nhau từng ngày như vậy. Không dễ mấy nhà thơ có được như thế.

Vì vậy có thể gọi đây là những bài thơ được viết theo kiểu ký sự nhật biên, nghĩa là ghi chép lại những cảnh, những người và những sự việc cùng những cảm xúc tâm tình cá nhân tác giả về một ngày hay một thời điểm nào đó trong dòng đời để chuyển tải tới người đọc, chia sẻ và giúp người đọc được nhìn thấy cùng mình và đồng cảm với mình.Tất nhiên những bài thơ này không phải là ký sự văn xuôi, thiên về tự sự, ghi chép đầy đủ một sự việc, một thời đoạn theo trình tự. Nó cũng không giống như thơ Nguyễn Nhược Pháp, bài thơ CHÙA HƯƠNG, Thiên ký sự của một cô bé ngày xưa. Nó là những bài thơ ngắn nên cảm hứng trữ tình trong đó vẫn là chủ đạo. Thơ tức là tình mà đối cảnh sinh tình. Mỗi ngày bao cảnh sinh ra bao tình cho mỗi người nhưng không phải ai cũng như Nguyễn Khôi trút được những cảm xúc tràn dâng ấy trong tâm hồn mình vào bàn phím bằng những dòng chữ cô đọng để thành những bài thơ đáng đọc.

Thơ Nguyễn Khôi rất dung dị đời thường. Nhìn vào tên những đứa con tinh thần của tác giả, không hề thấy một cái tên nào uốn éo ra điều thông tuệ chữ nghĩa như mấy nhà thơ đình đám hiện nay: Bản đồ tình yêu, Giao cảm ea sola, sự nổi loạn của tranh...hay những cái tên lên đồng tình cảm như: Hoa hồng không vỡ, Có một người bị ướt thức trong ta…Mà chỉ là những cái tên rất giản đơn: Viếng nhà văn Thái Doãn Hiểu, Hà Nội rét 6 độ C, Trời ấm lên rồi…, giản đơn đến thô mộc như tên những đứa con của người nhà quê: cái Tý, cu Tèo,…

Nhưng trong những đứa con tinh thần mộc mạc ấy lại là những trái tim cao cả chứa đầy những cảm xúc rất đời thường, đôi khi tưởng như rất nhỏ bé nhưng thật ra lại rất sâu đậm nhân văn của nhà thơ. Đó là những cái tình gần nhất với con người: một niềm vui trước cảnh Phố phường rộn rịp đón xuân sang, một nỗi buồn khi xuân nay thực trắc trở, một tiếng nghẹn lòng khi viếng bạn Chén rượu viếng này xin hắt tới trời cao và cả nỗi lo âu thế cuộc trong mùa xuân u ám vì Tin: Bắc Hàn hiếu chiến, Tàu đòi chiếm Biển Đông…

Đầu tháng 01, thấy ngoài trời nắng trắng vì khô hạn, chưa đến Tết mà Đào, Mai đã nở, nhà thơ đã ghi lại những cảnh: HÀ NÔI CHẠP NÀY KHÔNG CÓ MÙA ĐÔNG với những xúc cảm lo âu cho người và cho cả mình. Do khô hạn, mất mùa Đào Mai bán Tết, nông dân “bỏ đồng ra bám phố” khiến cảnh “ùn tắc thêm tăng”. Những con người cơ cực đó:

Đứa cửu vạn, đứa ca ve - bưng phở

Mong kiếm tí "Đô" (dollar) kinh tế thị trường

Trái lại, những kẻ lắm tiền nhiều của thì lại cố phô ra thói hãnh tiến đến kệch cỡm: Tuy không lạnh nhưng phải “Diện len dạ, đầu trần bát phố” tìm đến các nơi ăn uống ngon và nhìn đời bằng con mắt vô cảm:

Sớm mai dậy lên Nam Ngư ăn phở

Ly cafe' ngồi ngắm Hồ Gươm.

Nếu thiên ký sự CHẠP NÀY KHÔNG CÓ MÙA ĐÔNG chỉ ghi chép những người, những cảnh ấy cũng đã đem đến cho người đọc nhiều xúc động. Nhưng không chỉ thế, bài thơ đã kết thúc với 4 câu:

Hà Nội chạp này đón Tết bâng khuâng

Có lẽ về quê là hay hơn cả

Đêm ba mươi khói mờ mái rạ

Củi lửa đỏ bừng má vợ hồi xuân.

Ấy là cái tình riêng của tác giả, cái bâng khuâng của một tâm hồn trước ngổn ngang xuôi ngược của cảnh vật thiên nhiên, của kẻ giàu người nghèo trước sự khắc nghiệt của thời tiết. Một sự bâng khuâng xen lẫn nỗi buồn, đượm mùi vừa thương xót và cả nỗi bực bõ. Bâng khuâng nhưng bất lực nên sẽ “Có lẽ về quê” đón Tết để được chút hơi ấm khói rạ đêm ba mươi của quê hương và chút hạnh phúc cá nhân khi “Củi lửa đỏ bừng má vợ hồi xuân”.

Chưa qua 4 tháng của năm 2016, báo chí và các trang mạng kể cả lề phải lẫn lề trái đều phản ánh những thói xấu của người Việt đương thời như ăn nhậu tối ngày, lười đọc sách, phục dựng lễ hội tràn lan, người Việt đang tự đầu độc lẫn nhau cùng các thói xấu khác như cờ bạc, ăn cắp, ăn tiền, thói bầy đàn và nguy hiểm nhất là đang rơi vào khủng hoảng, mất niềm tin, mất an toàn, nhà thơ Nguyễn Khôi đã khép lại tháng Tư năm 2016 bằng một ký sự thơ dài 12 khổ: XỨ DÂN NHẬU với khá đầy đủ vẻ xấu xí kể trên của người Viêt đương thời rồi cô đúc lại hình ảnh Dân Xứ Này bằng những câu đầy cảm thán ở khổ thơ cuối:

*12 - Dân xứ này: đẳng cấp Người Đặc Biệt

Luôn tự vui, tự sướng, tự khen

- Ngây thơ khoe: mình cái gì cũng "tuyệt"

Cứ tỉnh bơ, mặc thiên hạ chê MÈNG.

Khen đấy mà chính là chê đấy, khen mà chê để buồn dấu trong lòng một tiếng thở dài bất lực. Vì vậy, mặc dù nhà thơ ghi rõ ở đầu bài thơ: Xứ dân nhậu - Thơ vui về "Người Việt xấu xí" nhưng không ai có thể vui, dù chỉ là vui một tý khi CÁI DÂN XỨ NÀY NÓ THẾ!

Cuối bài thơ, tác giả ghi ngày viết :

Hà Nội 22/4/2016

Kỷ niệm ngày sinh Vladimir Ilich Lénine

Lênin, người thầy của cách mạng vô sản, vị anh hùng lớn nhất của nhân dân Xô Viết mà nay chế độ này đã sụp đổ, người mà trong suốt thời đại Xô Viết, nhiều bức tượng đã được dựng lên khắp Đông Âu, nay nhiều bức tượng đã bị hạ xuống ở ngay chính thiên đường ông ta tạo dựng và ở nhiều nước khác. Ngày sinh Lênin có liên quan gì tới việc viết bài thơ vui này nhỉ? Nếu tinh ý, ta thấy thực sự nó có liên quan đấy, vì Hồ Chí Minh là người đã truyền bá chủ nghĩa Mác Lênin vào Việt Nam sau khi đọc tài liệu Sơ thảo Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa lần thứ nhất của Lênin và đến nay, chủ nghĩa Marx-Lenin và tư tưởng Hồ Chí Minh được Đảng Cộng Sản Việt Nam lấy làm là cơ sở lý luận của mình và được coi là vũ khí lý luận của giai cấp công nhân.

Và Dân Xứ Này đang trên con đường lên thiên đường Xã Hội Chủ Nghĩa theo sự dẫn dắt của vũ khí lý luận ấy!

Phải là một tâm hồn nhậy cảm đặc biệt, có năng khiếu và sự linh hoạt cao độ khi cầm bút mới có thể có được những cảm xúc sâu sắc trước những sự việc rất đời thường để viết được những bài thơ ký sự như thơ Nguyễn Khôi 4 tháng đầu năm 2016 này.

Rất dễ nhận ra, thơ Nguyễn Khôi rất giàu lời đề từ. Lời đề từ trong thơ của tác giả thường là một câu thơ cổ kim của các nhà thơ nổi tiếng:

Bài THƠ NGÀY 30 TẾT với lời đề từ:

"Tuế nguyệt bất đãi nhân" , thơ Đào Uyên Minh

Bài NẮNG MỚI THANH MINH là 2 câu Truyện Kiều:

Thanh minh, trong tiết tháng ba

Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh

Bài BA VÌ TUYẾT TRẮNG là câu thơ của Nguyễn Nhược Pháp:

Nhìn quanh khói tỏa buồn man mác

Nàng kêu: "Phụ vương ôi! Phong Châu!

Bài SÀI KHAO ƠI, SÀI KHAO là câu thơ Quang Dũng:

Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi

Trước Nguyễn Khôi, trên văn đàn đã có rất nhiều nhà thơ nhà văn lớn cũng hay dùng lối đề từ này:

Trong nước, khi viết bài thơ MỴ CHÂU, Nguyễn Nhược Pháp mượn câu thơ của Tản Đà Nguyễn Khắc Hiếu làm đề từ:

Lẫy thần chàng đổi móng,

Lông ngỗng thiếp đưa đường

Ngoài nước, nhà thơ, nhà văn, nhà viết kịch nổi tiếng người Nga Pushkin là cây bút có sở trường về lời đề từ cho các tác phẩm của mình:

Truyện ngắn CÔ TIỂU THƯ NÔNG DÂN của Pushkin được đề từ bằng câu thơ của Bơgơđanôvit:

Em xinh em mặc áo nào cũng xinh

Và đặc biệt trong tiểu thuyết NGƯỜI CON GÁI VIÊN ĐẠI ÚY, ngoài lời đề từ chung cho cả truyện với câu châm ngôn:

Hãy giữ gìn danh dự

từ khi còn trẻ trung.

mỗi chương truyện cũng đều bắt đầu bằng một lời đề từ, như:

Chương I: TRUNG SĨ QUÂN CẬN VỆ

- Vào cận vệ, nay mai thăng đại uý.

- Cần gì, vào quân chiến đấu là hơn.

- Phải đấy! Cho nó nếm đời binh sĩ…

Nhưng mà này, thế cha nó là ai?

Đề từ này trích từ vở hài kịch TAY KHOÁC LÁC của I.B. Knhiagiơnhin

Chương cuối: RA TÒA

Lời đề từ là một câu ngạn ngữ:

Miệng thế gian

như làn sóng bể.

Xem vậy, nhà thơ Nguyễn Khôi đã kế thừa và phát huy rất hay lối đề từ cho nhiều bài thơ của mình. Những lời đề từ này như một món khai vị ngon của mâm tiệc. Người ta thưởng thức xong món khai vị đó sẽ rất hứng cảm với những bát đĩa đầy thức ăn khác đã bày hoặc sẽ được mang lên tiếp sau. Với Thơ, nó là lời gián tiếp thu tóm nội dung của tác phẩm, nhưng nội dung này còn đang ở bề chìm, người đọc đi theo hướng lời đề từ sẽ dễ khám phá ra ý đồ sáng tác của tác giả và các giá trị nội dung của tác phẩm.

Những lời đề từ trong thơ Nguyễn Khôi cũng cho ta thấy sự đọc rộng biết nhiều nhưng lại rất khiêm nhường của tác giả. Ẩn sau những lời đề từ ấy, nhà thơ như muốn nói: Ấy, trước cảnh vật này, trước sự việc và con người này, trước tôi đã từng có một danh sĩ viết mấy câu tuyệt bút như thế này đây! Với những ý đó, người đọc đã thêm cảm hứng đọc tác phẩm sẽ thêm cả phần mến mộ tác giả.

Rất nhiều bài thơ Nguyễn Khôi có lời đề tặng cho một hai người bạn nào đó. Thơ với những tên người được đề tặng cho ta thấy tác giả là một nhà thơ có nhiều bè bạn ở nơi nơi nhưng trên hết là thơ của tác giả được nhiều bạn đọc yêu thích và cái đáng quý hơn nữa là, nhà thơ thấy có bổn phận được chia sẻ những tình cảm tốt đẹp của mình đã chắt lọc thành thơ cho công chúng và cho riêng những người bạn ấy đồng thời cũng mong sẽ được họ chia sẻ lại tình cảm với mình.

Xin dẫn đầu tiên là bài thơ CHỢ LŨNG. Bài thơ này tuy viết vào tháng 12/2015 nhưng buộc phải đưa lên đây vì lời đề rất riêng tư quê mùa nhưng đầy nồng thắm: tặng mẹ đĩ.

Ấy là tác giả tặng thơ cho người bạn đời của mình, người đã cùng nhà thơ tình chồng nghĩa vợ trong suốt hơn 50 năm qua mà Chợ Lũng là quê của mẹ đĩ.

Đúng là yêu nhau yêu cả đường đi. Tác giả yêu vợ nên yêu cả quê của vợ mình. Bởi thế, chợ Lũng vốn vui và đẹp nổi tiếng trong mắt dân gian lại càng vui đẹp hơn trong mắt nhà thơ:

Sớm mai chợ Lũng trời yên ả

Hải sản, hoa tươi các ngả về

Chợ Lũng còn mang lại niềm vui cho tác giả mỗi lần về thăm vì nơi đó còn có bà mẹ vợ kính yêu đã già, còn có bóng Hoàng Lan thân thương, tĩnh lặng và thơ mộng đã chứng kiến mối tình đôi lứa từ thuở mẹ đĩ tóc thề mới chấm ngang vai:

Vui lại về đây thăm chợ Lũng

Mẹ già ngồi ngóng gái chồng xa

Nhẩn nha dưới bóng HOÀNG LAN nhớ

Sương sớm rơi đằm mấy cánh hoa.

HÀ NỘI RÉT 6 ĐỘ C với lời đề: Gửi Lê Vy - Sài gòn.

Hiển nhiên ông bạn già Lê Vy này vốn đã từng biết cái rét ngoài Bắc, cái rét Hà Nội, nay vào sống ở Sài Gòn phương Nam nắng nóng chắc cũng đang nhớ đang thèm một chút lạnh mùa Đông nơi xưa chốn cũ, nhớ và thèm cái hơi ấm tình bạn giờ hai phương trời cách trở. Nếu đúng thế thì ông bạn già Lê Vy - Sài gòn ơi, Nguyễn Khôi tôi đang trong Hà Nôi rét 6 độ C là đây:

Thân già bó gối ngồi chờ NẮNG

Mịt mùng cóng lạnh cả hồn Thơ

Bài thơ XÓM CỎ, với lời: Tặng Đặng Xuân Xuyến.

Bài thơ đầy ắp tâm trạng chán ngán Phố Thị, muốn quên cái thời đang biến động, lũy tre làng đã bị phá sạch, cánh đồng xanh đã thành Đô Thị Mới khiến con người “Ở giữa quê như chẳng có Quê Hương” và mơ được bỏ cao tầng về Xóm Cỏ để:

Còn chút hẻo lẻ loi chòi Xóm Cỏ

Ta ra đây ngụ với Bác cu Bần

Nuôi vịt, trồng rau...xuống sông kéo vó

No cái mùi Hoa Cỏ nức hương xuân...

Hẳn người được tặng Đặng Xuân Xuyến cũng có chung nỗi niềm tâm sự ấy? Đúng thế, nhà thơ Đặng Xuân Xuyến là người sau khi tốt nghiệp Đại học với hai bàn tay trắng, chỉ hơn chục năm viết sách và kinh doanh, đã xuất bản được mấy chục đầu sách rất ăn khách, có nhà riêng to, đẹp ở Hà Nội nhưng trong một lần về làng lại có lời nhắn bạn: VỀ QUÊ ĐI MÀY

Mày về quê chơi đi

Về với tao. Về với thời thơ dại

Bài thơ HÀ NỘI MÙ MỊT SƯƠNG: Tặng Nguyễn Bàng, một người bạn đọc già quê gốc ngoại ô Hà Nội nhưng giờ đang sống ở Sài Gòn, để chia sẻ cái nóng đang đến và cái sương mờ mịt ở Hà Nội nhưng không phải là sương thiên nhiên của đất trời:

May là mới nóng 26 độ

Như ở Sài Gòn (35độ C) chắc phát điên?

Và để cùng nhau nhớ lại một thời ở miền núi vì bác Nguyễn Bàng cũng có thời đã sống và làm việc ở Tây Bắc như bác Nguyễn Khôi:

Sớm ra Hà Nội sương mờ mịt

Cứ ngỡ mình đang ở Sơn La

- Nhưng mà không phải là khói bếp

là khói xăng xe độc hại mà…

Và tôi, một bạn đọc tuổi con cháu nhà thơ cũng được bác Nguyễn Khôi đề: Tặng Dương Ninh Ninh trong bài thơ VỀ QUÊ VỢ ĐÓN RÉT NÀNG BÂN.

Chỉ bởi tôi có một con bạn rất thân xinh đẹp nết na lại giỏi nữ công gia chánh. Chồng nó rất yêu nó nhưng anh chàng dân công sở to ấy chỉ yêu hàng hiệu, áo chưa phai đã đổi mốt liền khiến con bạn tôi, cô vợ thục nữ còn sót lại ở đầu thế kỷ 21 này của anh ta phải thầm lau nước mắt mỗi độ tháng Ba rét nàng Bân vì nó chưa một lần được làm nàng Bân may áo cho chồng nó!

Bác Nguyễn Khôi biết chuyện đã tặng tôi bài thơ trên nhưng tôi biết bác không chỉ cho riêng tôi mà còn để tôi chia sẻ với bạn của mình:

Ôi thời buổi sính dùng "hàng hiệu"

Nào Quảng Châu, hàng Pháp, hàng Nga...

- Ừ đẹp đấy, con gái mua, chẳng thiếu

Áo vợ đan, dẫu muộn, vẫn đượm đà

Đồng thời nhắc nhở tôi và cả bạn tôi về một vẻ đẹp xưa mà giờ bọn trẻ chúng tôi không dễ gì kiếm được nhưng với nhà thơ trưởng lão thì vẫn còn nguyên:

Về Hạ Lũng ngắm hoa vườn mẹ

"Dưới bóng Hoàng Lan" hóng gió lạnh mơn man

Cái lành lạnh nghe mát lòng thơm thảo

Áo vợ đan vừa dịp Rét Nàng Bân.

Như thầm bảo chúng tôi nói riêng và bạn đọc thơ Nguyễn Khôi nói chung, dù thời nào cũng thế, cái đẹp đích thực muôn đời vẫn đẹp, xin đừng bao giờ quên lãng nó.

Ta còn bắt gặp rất nhiều người được nhà thơ Nguyễn khôi đề tặng thơ: Nguyễn Đình Lạn, Đặng Phương Thảo- Paris, L.X.Q - Berlin, ông đồ làng Mọc - Hoàng Văn Chính, Em gái nhà thơ ở Berlin…, thật khó mà ghi cho đủ được.

Nhưng thật thú vị, trong danh sách những người được Nguyễn Khôi đề tặng thơ ấy có cái tên Yingluck ShinWatra, nữ thủ tướng đầu tiên của Thái Lan, và là thủ tướng trẻ tuổi nhất trong hơn 60 năm qua đã bị bọn quân phiệt bãi chức.

Khi biết cựu nữ Thủ tướng Thái Lan hiện nay như một bà nông dân, áo thun in dòng chữ “cuộc sống đời thường”, quần kaki và đi dép quai làm vườn với sự chia sẻ trên Faceboook cá nhân của bà:“Sống một cuộc sống của một người bình thường quả là dễ chịu. Hạnh phúc không phải là những gì xa xôi”, nhà thơ Nguyễn Khôi có ngay bài thơ THÔI, VỀ VƯỜN TRỒNG RAU đề tặng bà, viết về bà với những từ ngữ không thể có từ nào cao sang, tốt đẹp hơn: Bà Hoàng, bàn tay ngọc ngà, Người đẹp dịu hiền chân chất.…trong những công việc không thể đời thường hơn: trồng rau, cấy nấm tưới nước, bón phân và kết thúc bài thơ bằng những lời đầy yêu mến và nể trọng:

Thôi, Cô Nàng... yên tâm làm vườn nhé

Vì Nhân Dân, mà cũng vì mình

Cứ cười tươi... nắm rau ngon mát mẻ

Hiến dâng đời cuộc sống tươi xanh.

Rất tiếc là tôi mù chữ Thái, nếu biết đọc biết viết chữ Thái, tôi sẽ dịch bài thơ này của bác Nguyễn Khôi gửi sang Băng Cốc cho bà Yingluck, một người phụ nữ xinh đẹp, trẻ trung, đôn hậu, người mà tôi coi là tử tế nhất khi còn ngồi trên ghế quyền lực và cả khi đã về với đời thường.

Nếu gọi 60 năm thơ của bác nguyễn Khôi là một khu vườn xum xuê hoa lá thì 4 tháng đầu năm 2016 thơ Nguyễn Khôi là một Mảnh vườn thơ mới trồng đã nở những đóa hoa đời thường giản dị nhưng rất tươi đẹp!

Hy vọng sẽ còn được vào thăm những Mảnh vườn thơ như thế của bác Nguyễn Khôi trong những tháng tiếp sau.

Sài Gòn, ngày 01-02 tháng 05.2016

DƯƠNG NINH NINH

Địa chỉ: Thành phố Sài Gòn

Email: duongninhsg@gmail.com

Thứ Sáu, 1 tháng 6, 2018

NGÀY THIÊU NHI QUỐC TẾ 1-6

ĐỌC BÀI NÀY

Trong khi với nhiều đứa trẻ, tuổi thơ là những ngày hạnh phúc nhất khi luôn được chơi đùa, vui vẻ trong tình yêu thương, sự chăm sóc của ba mẹ, thì cũng có không ít những em nhỏ mà tuổi thơ lại là những tháng ngày thiếu thốn, vất vả mưu sinh, chia sẻ những gánh nặng cùng gia đình.

Cuộc sống nghèo mà không tẻ nhạt đâu, vì anh địu em đi học rồi còn địu em lên nương nữa. Đường xa qua bao nhiêu đèo, bao nhiêu suối, anh nhặt xong củi, hái xong măng,… em đã được mấy giấc no tròn.

ngay quoc te thieu nhi — Ru em vào giấc ngủ… Anh đứng đó ê a… Ba mẹ đi làm xa… Em ơi ngon giấc nhé… Cô gọi anh lên bảng… Anh đọc cả lớp nghe… Cô vội đi tìm chiếu… Nhưng chiếu ở đâu ra? – Bài thơ “Giấc ngủ trên lưng anh – Giấc ngủ không tròn đầy” xuất hiện trên mạng xã hội vào tháng 9/2015 khiến nhiều người “không thể cầm được nước mắt”, (Ảnh chụp: Facebook Lan Đàm)

Ban ngày cõng em đi học, cõng em lên nương, tối rồi còn cõng em đi bán hàng cho khách du lịch nữa. Ở Sa Pa những tháng 7, 8, 9, ngày nắng khô nhưng đêm thì lạnh. Chỉ một chiếc chăn mỏng cũng có thể địu đứa em ngủ đi rong ruổi hàng giờ trên phố.

Trong một lò gạch tại thị trấn An Châu, huyện Châu Thành (An Giang), 3 đứa trẻ cùng kéo một xe ngói vào lò nung. Một em mặt mày lấm lem bùn đất cố gượng người về phía trước lê từng bước chân nặng nhọc ì ạch kéo chiếc xe chở đầy ngói. Đến nơi, vừa buông chiếc xe ra, em ôm vội bình nước đá tu một hơi rồi ngồi bệt xuống đất vì thấm mệt. Hai em nhỏ đẩy xe phía sau vừa kéo áo lau mồ hồi vừa thở hổn hển.

Vẫn còn đó rất nhiều hình ảnh về những mảnh ghép bé nhỏ lam lũ.

Cuộc sống là khúc ca, có nốt trầm, nốt bổng. Trong ngày Quốc tế thiếu nhi viết cho em, những nốt trầm bé nhỏ khiến cuộc đời này thêm ý nghĩa, bởi chỉ lặng dừng trong chốc lát giữa dòng đời tấp nập, sẽ có ai đó kịp gửi đi một vài nhịp yêu thương, để rồi khúc ca kia được ngân lên đầy hồn nhiên và trong trẻo, cuộc sống vẫn có tủi hờn, nghèn nghẹn nhưng sẽ luôn tràn đầy tình yêu thương.

A.Đ

Ngôn ngữ Sài Gòn
trong mắt một người con đất Bắc

Bởi Brown Sugar -

30 May, 2018

101

Sài Gòn mới hình thành từ thế kỷ 17, so với Hà Nội ngàn năm văn hiến thì ngắn hơn, nhưng Sài Gòn lại có những nét văn hóa thật dễ thương. Qua những cuộc di vào Nam suốt mấy trăm năm nay, đến vùng “Đất lành chim đậu”, có những điều không bị mai một đi mà con người còn làm đẹp hơn lên. Rồi “Đất phương Nam” an bình, phì nhiêu lại có thêm người Hoa, người Ấn đến sinh sống, tạo nên một miền đất đa sắc tộc sống chan hòa bên nhau.

Tết vừa rồi tôi có dịp trở lại Hà Nội, bạn bè anh em lâu ngày gặp nhau, câu đầu tiên “tay bắt, mặt mừng” là: “Hi, xin chào anh Hai Sài Gòn”, rồi những người đến sau cũng lại chào tôi là: “Anh Hai Sài Gòn mới ra hả”. Có chuyện gì muốn kết luận lại “anh Hai Sài Gòn cho ý kiến”, và tất nhiên cuối buổi nhậu nhiệm vụ của anh Hai Sài Gòn là… thanh toán. Phải chi tiền mà cũng thấy sướng cái bụng, bởi thấy cái tên “anh Hai Sài Gòn” mà bạn bè gọi tôi, tôi cũng thấy hay hay và có chút tự hào nữa.

Có người hỏi:

– Tại sao có “anh Hai Sài Gòn” mà không có “anh Hai Hà Nội” nhỉ?

Tôi sực nhớ lại một thời đã có nhiều người đưa ra những giả thiết về cái tên gọi “anh Hai, chị Hai”, trong đó tôi nhớ có một giả thiết khá hợp lý và mang tính nhân văn cao.

Tôi kể họ nghe:

– Ngày xưa phương Nam của đất nước mình đất rộng người thưa, cò bay thẳng cánh, nên dân tứ xứ kéo vào sinh sống, làm ăn. Mà các cụ xưa người Bắc thì rất “tôn ti trật tự”, có nghĩa là trong nhà, ai có đi đâu thì đi nhưng chỉ những đứa con thứ! Người con cả (anh Cả) phải ở lại chăm sóc nuôi dưỡng cha mẹ già, trông coi đất đai, thờ phụng tổ tiên… Những người con thứ vào Nam, họ làm ăn phát đạt, sinh con đẻ cái, cháu con đề huề nhưng họ luôn nhớ về tổ tiên, cha mẹ và nhớ tới người anh cả của dòng họ ở lại ngoài Bắc. Vậy nên khi sinh ra những đứa con đầu lòng, họ không gọi là “anh Cả” mà gọi là “anh Hai” để tránh “phạm húy”. Rồi từ “anh Hai, chị Hai” gọi riết từ đời này sang đời khác thì người ta hiểu đó chính là “anh Cả, chị Cả” trong nhà. Thật là nhân văn, đúng hông?

Cả đám bạn bè vỗ tay tâm đắc: “Các cụ nhà mình trong đó quá hay”. Tôi được thể nói luôn: “Ở trỏng người ta vậy cả mà”.

Có anh bạn trẻ cuối bàn hình như lần đầu nghe câu chuyện “anh Hai, chị Hai” thấy thú vị quá, cầm ly bia to tướng đi lại bắt tay và kêu: “Trăm phần trăm đi anh Hai Sài Gòn!”, tôi “chơi luôn”, nhưng rồi cậu lại hứng lên: “Xin mời anh Hai Sài Gòn cốc nữa”. Tôi buột miệng: “Bình tĩnh đã cưng”. Một tiếng xuýt xoa phía góc bàn: “Lại một từ cưng, nghe hay nhất trong ngày rồi anh Hai Sài Gòn ơi, dzô đi”.

Vô Nam sinh sống lâu năm rồi, những từ “dễ thương” ấy cứ nhập vào gia đình tôi từ lúc nào không hay. Các con tôi nhiều khi gọi nhau bằng “cưng ơi, cưng à”, mẹ nó cũng gọi các con“cưng à, cưng ơi”. Tôi còn nhớ có lần cậu con trai nhỏ của tôi có chuyện nghịch ngợm gì đó, bị mẹ rầy la, chị gái nó lại vỗ vỗ nhẹ vai em: “Chị Hai bảo cưng của chị nè, lần sau đừng vậy nữa nghe cưng, cưng hổng sợ ba mẹ buồn sao?” Rồi một tiếng “Dạ” nhè nhẹ trong tiếng sụt sùi. Nói như vậy thì làm sao thằng em không nghe cho được, tôi nghe mà cũng thấy mát lạnh trong lòng.

Ngày xưa lúc còn sống ở Hà Nội tôi cũng đã được nghe từ “cưng” này, nhưng trong những hoàn cảnh hình như khác, như “Bà ấy cưng con chó quá” hoặc “Cậu ấm ấy là con cưng của nhà đại gia”… chứ không phải người ta dùng từ “Cưng” để gọi nhau như ở Sài Gòn. Tiếng “cưng” ở đây nghe nó tự nhiên, đằm thắm và dễ thương làm sao.

Tất nhiên, đã là xã hội thì sẽ có người này người nọ, lúc này lúc nọ nhưng những câu xã giao thân tình với cái giọng của người Sài Gòn dễ thương thật. Vào các cửa hàng thấy cách đón tiếp chào mời trong mua bán giữa khách và cô bán hàng: “Hàng này đồ thiệt hôn cưng?”; “Thiệt mà, thưa cô”… Người nghe cũng thấy nhẹ lòng. Đi ngoài đường, nếu vô tình ta quên gạt chân chống xe máy, ta sẽ được một cô, cậu thanh niên nhắc rất nhẹ, đủ nghe: “Cô/chú ơi, gạt chân chống” và một lời đáp lại: “Cảm ơn nha”. Nghe mà thấy vui

Cuộc sống muôn vẻ, cuộc sống còn nhiều bộn bề, lo toan, nhưng cuộc sống cũng rất cần cái hương vị dịu dàng tưởng chừng như thường tình, vô vị, nhưng không phải vậy. Bởi vì từ những đứa trẻ mới lọt lòng cũng đã thích nghe những lời ru nhẹ nhàng êm ái của bà, của mẹ để đi vào giấc ngủ, cho đến khi tuổi cao sức yếu, gần đất xa trời, con người vẫn mong nhận được những lời nói dịu ngọt của con cái, người thân và bạn bè. Ngôn ngữ của người Sài Gòn nghe đã thiệt.

Theo Saigonxua.org và Fanpage Saigonxua